Najpiękniejsze miejsca Świata

Zdjęcia, krajobrazy – piękne widoki

Europa

leave a comment »

Nazwa Europy wywodzi się z greckiego słowa Εὐρώπη (Europe) i zwykle poprzez łac. formę Europa weszło do niemal wszystkich języków świata. Etymologia samego terminu Εὐρώπη (Europe) jest niejasna: być może pochodzi ono od gr. εὐρωπός europos ‚łagodnie wznoszący się’, albo od asyr. ereb ‚zachód’ Europa określana jest zwykle mianem kontynentu, która to nazwa podkreśla jej odrębny od Azji charakter kulturowo-polityczny, jednak z geograficznego punktu widzenia określenie to jest nieścisłe.

Europa na mapie Strabona (63 r. p.n.e. - 24 r. n.e.)

Europa na mapie Strabona (63 r. p.n.e. - 24 r. n.e.)

Niekiedy, także dla odróżnienia od Azji i przy zachowaniu tradycyjnej nazwy kontynent Europę nazywa się mianem subkontynentu.

Przebieg granic Europy jest przedmiotem licznych sporów i kontrowersji. Kwestia ta jest różnie rozstrzygana w nauce poszczególnych krajów, a najwięcej rozbieżności w tej sprawie występuje w nauce anglosaskiej. Polska interpretacja przebiegu granicy Europa-Azja jest zgodna z ustaleniami Międzynarodowej Unii Geograficznej.

Jedynymi granicami Europy, co do których nie ma sporów, są naturalne granice morskie na północy, zachodzie i południu. Wyznaczenie umownej granicy z Azją na wschodzie i południowym wschodzie wzbudza kontrowersje.

Powszechnie przyjęto, że Europa rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie do gór Uralu na wschodzie (Problem przynależności samych tych gór jest kwestią sporną. W Polsce przyjęto, iż są one częścią kontynentu), oraz od Morza Arktycznego na północy do Morza Śródziemnego i Morza Czarnego na południu. Największy problem stanowi wyznaczenie granic Europy na południowym wschodzie. Polska nauka, w ślad za ustaleniami MUG uważa, iż granica biegnie obniżeniem Kumsko-Manyckim, natomiast w naukach innych krajów wyznacza się kilka odmiennych wersji przebiegu tej granicy, przesuwających kraniec kontynentu w tym rejonie daleko na południe, w niektórych propozycjach o ponad tysiąc kilometrów w stosunku do ustaleń Międzynarodowej Unii Geograficznej.

Dane geograficzne

Powierzchnia Europy: to 10,5 mln km² (5,96 mln km², bez europejskiej części Rosji). Stanowi to ok. 2% całej powierzchni kuli ziemskiej (ok. 7,5% powierzchni lądów) i Europa jako część świata jest większa tylko od Australii. Europa stanowi 1/5 Eurazji i jako jej największy półwysep jest najbardziej wysunięta na zachód.

  • Rozciągłość równoleżnikowa: 5600 km (79°)
  • Rozciągłość południkowa: 4200 km (35°)
  • Długość wybrzeży: 38 tys. km
  • Średnia wysokość terenu: 292 m n.p.m.

Wybrzeże kontynentu ma zróżnicowany charakter. Nabrzeżne tereny Europy prezentują praktycznie każdy ze sklasyfikowanych typów wybrzeża. Na północy występują głównie wybrzeża fiordowe (zachodnie wybrzeże Półwyspu Skandynawskiego) i wybrzeża skjerowe (w Finlandii i Szwecji), często też wybrzeża akumulacyjne (Holandia, Niemcy, Dania). W południowej części Europy najczęstsze są wybrzeża typu dalmatyńskiego, a w zachodniej i południowo-zachodniej – riasowego. Nad Morzem Czarnym spotykany jest typ wybrzeża określany jako wybrzeże limanowe. Poza tym spotkać można także wybrzeża klifowe (m.in. na Bałtyku) i ferdowe.

Wybrzeże fiordowe (Sognefjord, Norwegia)

Wybrzeże fiordowe (Sognefjord, Norwegia)

Powierzchnia Europy jest w przeważającej części nizinna. Najniższym punktem Europy jest depresja na Nizinie Nadkaspijskiej 28 m p.p.m. Około 74% powierzchni Europy położone jest na wysokości mniejszej niż 300 m, blisko 1/5 obszaru ma wysokość 300-1000 m n.p.m., a jedynie 6% obszaru kontynentu leży na wysokości wyższej niż 1000 m. Najwyższym szczytem Europy jest alpejska góra Mont Blanc (4811 m n.p.m.).

Mont Blanc od strony Aiguille du Midi

Mont Blanc od strony Aiguille du Midi

W Europie wyróżnia się trzy podstawowe jednostki tektoniczne: platformę wschodnioeuropejską, paleozoiczną platformę Europy zachodniej i środkowej oraz fałdową strukturę alpidów.

Platforma wschodnioeuropejska obejmuje obszar od Uralu do przebiegającej przez Polskę linii Teisseyere’a-Tornquista. Fundament platformy budują prekambryjskie skały krystaliczne, które odsłaniają się w obrębie tarczy fennoskandzkiej i tarczy ukraińskiej. W pozostałej części platformy krystaliczne podłoże jest przykryte młodszymi osadami o różnej miąższości, które tworzą pokrywę platformową.

Paleozoiczna platforma Europy zachodniej i środkowej obejmuje pasma hercyńskie i reliktowe kaledońskie leżące na zewnątrz alpejskiej strefy fałdowej.

Alpidy tworzą w południowej części Europy rozległy system górski o przebiegu generalnie równoleżnikowym. Alpidy Europy łączą się na zachodzie przez Cieśninę Gibraltarską z górami Rif (Atlas) w północnej Afryce a na południu i na wschodzie z alpejskimi łańcuchami górskimi Azji, tworząc jeden system orogeniczny.

Dymiący stożek wulkanu Stromboli

Dymiący stożek wulkanu Stromboli

Klimat w Europie jest znacznie łagodniejszy niż klimaty innych obszarów położonych na tej samej szerokości geograficznej. Różnica ta zauważalna jest zwłaszcza zimą, w zachodniej i północnej części kontynentu. Główną przyczyną tego zjawiska jest ciepły prąd morski – Golfstrom (Prąd Zatokowy), opływający Europę od zachodu. Dzięki niemu na norweskich Lofotach istnieje największa na świecie anomalia termiczna, której wartość dochodzi do +25°C.

Drugą przyczyną łagodnego klimatu jest przewaga wiatrów zachodnich, co w połączeniu z niemal równoleżnikowym układem najważniejszych łańcuchów górskich, powoduje, iż ciepłe masy powietrza znad Oceanu Atlantyckiego docierają głęboko na wschód kontynentu.

Archeologia i prehistoria
Pierwsze istoty człowiekowate (z gatunku Homo antecessor) osiedliły się w Europie ok. 800 000 lat temu. Okres ten nosi nazwę epoki kamiennej (paleolitu), od głównego surowca służącego do wyrobu narzędzi – kamienia (krzemień).

W okresie późniejszym kontynent zamieszkiwało kilka innych odmian (lub gatunków – paleoantropologia nie jest w tej kwestii zgodna) ludzi, m.in. Homo heidelbergensis

Podstawą gospodarki tych ludzi było zbieractwo i łowiectwo prowadzone z użyciem prymitywnych narzędzi.

Pierwsze ludzkie istoty wytworzyły rozmaite pierwotne kultury, których nazwy pochodzą od miejsc odkrycia pierwszych znalezisk danego typu. Do kultur tych należą m.in. kultura aszelska, abwilska i lewaluaska. Te formacje kulturowe zaliczane są w obręb paleolitu dolnego.

Prawdopodobnie ok. 200 000 – 100 000 lat temu w Europie pojawił się człowiek neandertalski (Homo neanderthalensis), który wytworzył m.in. kulturę mustierską. Okres ten określa się mianem paleolitu środkowego. W tym czasie nastąpił dalszy rozwój technik myśliwskich; znaleziska z tego okresu wskazują także na istnienie wierzeń religijnych.

Miniatura wozu z epoki brązu, znaleziona na terenie Norwegii

Miniatura wozu z epoki brązu, znaleziona na terenie Norwegii

Ludzie współcześni (Homo sapiens) przybyli do Europy dopiero ok. 40 000 lat temu. W dość krótkim czasie wyparli człowieka neandertalskiego (przyczyny tego zjawiska i jego tempa pozostają w kręgu hipotez) i stali się jedynym gatunkiem człowiekowatych na kontynencie. Okres po przybyciu ludzi współczesnych do Europy zalicza się do paleolitu górnego.

Dziełem Homo sapiens były kolejne kultury, m.in. kultura oryniacka, solutrejska i magdaleńska oraz świderska i azylska. Techniki łowieckie zostały udoskonalone, m.in. pojawił się łuk. W okresie tym pojawiły się pierwsze stałe siedziby łowców mamutów (na Morawach i Ukrainie) oraz najstarsze zachowane przejawy sztuki w postaci malowideł naskalnych wewnątrz jaskiń oraz figurek kobiecych (tzw. Wenus poleolityczne); nie jest jednak jasne, na ile działania te były realizacją zamiarów artystycznych, a na ile były to działania o charakterze religijno-magicznym.

Starożytność

W okresie starożytnym najważniejszą i najbardziej rozwiniętą częścią Europy był obszar śródziemnomorski. Jego kultura należała do kręgu cywilizacji śródziemnomorskiej wraz z położonymi nad Morzem Śródziemnym terenami Azji i Afryki, nie była zaś bliżej związana z pozostałymi, północnymi ziemiami kontynentu.

Na obszarze północnym istniały mniej rozwinięte cywilizacje tworzone głównie przez ludy celtyckie, germańskie i słowiańskie.

Ruiny Partenonu w Atenach

Ruiny Partenonu w Atenach

Cywilizacja śródziemnomorska w Europie początkowo swoje centrum posiadała na terenie Grecji, stopniowo jednak rosła rola terenów obecnych Włoch, gdzie powoli rosło znaczenie Rzymu. Na obszarze Grecji wytworzyła się wysoko rozwinięta kultura, która aż do czasów nowożytnych (a pod pewnymi względami do chwili obecnej) inspirowała późniejsze pokolenia. Na ziemiach tych powstały organizmy państwowe o ustroju demokratycznym. W IV w. p.n.e. zostały one podbite przez pierwsze europejskie państwo o ambicjach uniwersalistycznych – Macedonię, która następnie swą ekspansję skierowała na wschód, podbijając do 323 r. p.n.e. ziemie zachodniej i południowej Azji aż po Indus.

Średniowiecze

Po podziale Cesarstwa Rzymskiego (395 r.) i upadku jego zachodniej części (476 r.) na obszarze Europy znajdowało się kilka tworów państwowych: Cesarstwo Wschodniorzymskie oraz pewna liczba państw germańskich powstałych na terenie dawnego Cesarstwa Zachodniorzymskiego, m.in. państwa Franków, Wizygotów, Longobardów. Próby zjednoczenia całości ziem dawnego imperium podejmowane przez cesarzy wschodniorzymskich powiodły się jedynie częściowo.

Pod względem gospodarczym i cywilizacyjnym na ziemiach europejskich nastąpił ogromny regres. Nie są zupełnie jasne wszystkie przyczyny tego zjawiska, a proces ten był kontynuacją negatywnych zmian, jakie rozpoczęły się jeszcze w czasie trwania Cesarstwa Rzymskiego i w znacznej mierze przyczyniły się do jego upadku. Handel zamarł, miasta znacznie podupadły, wiele wynalazków poszło w zapomnienie. Kryzys ten szczególnie silnie zaznaczył się w zachodniej części dawnego Cesarstwa, na wschodzie przebiegał on łagodniej.

W 1. połowie VI w. na arenę dziejów Europy wkroczyły ludy słowiańskie, które dokonały ekspansji na terenach środkowowschodniej Europy, zasiedlając te obszary i zmieniając w sposób zasadniczy etniczną mapę kontynentu. Stworzyły one stałe zagrożenie dla Cesarstwa Bizantyjskiego (Cesarstwa wschodniorzymskiego), które wkrótce musiało także zacząć zmagać się z atakującymi jego azjatyckie posiadłości Arabami. Zagrożenie słowiańskie osłabło na krótko w wyniku podboju części ich ziem przez Awarów i (Proto)Bułgarów. Od VII w. na obszarach Słowiańszczyzny zaczęły powstawać pierwsze organizmy państwowe, m.in. tzw. Państwo Samona.

Jednocześnie niemal cała Europa Zachodnia (poza Skandynawią) była terenem, na którym istniały wczesnofeudalne organizmy państwowe, od dużych (jak Państwo Franków czy Państwo Wizygotów), po małe (jak anglosaskie królestwa z okresu heptarchii).

Państwo Wizygotów w okresie największego rozwoju terytorialnego

Państwo Wizygotów w okresie największego rozwoju terytorialnego

Europa zachodnia w początkach VIII w. została zaatakowana przez Arabów, którzy podbili Półwysep Iberyjski oraz atakowali państwo Franków. Ich dalsza ekspansja na kontynencie została zatrzymana w 732 r., kiedy to ich wojska zostały pokonane pod Poitiers przez Karola Młota. Zwycięstwo to w połączeniu z innymi czynnikami (jak przejęcie władzy przez wywodzącą się od Karola Młota dynastię Karolingów i reformy wewnętrzne) uczyniły Państwo Franków największą potęgą polityczną Europy Zachodniej. W tej sytuacji w 800 r. Karol Wielki koronował się na cesarza, dążąc do przywrócenia Cesarstwa rzymskiego na zachodzie Europy.

XI-XV wiek

Wieki średnie były zdominowane przez dwie wyższe warstwy społeczne, szlachtę i duchowieństwo. We Francji we wczesnym średniowieczu wykształcił się feudalizm i wkrótce rozprzestrzenił się na całą Europę. Walka między szlachtą i królem w Anglii doprowadziła do wydania Magna Carty i powstania parlamentu. Głównym źródłem kultury w tym okresie był Kościół Rzymsko Katolicki. Klasztory i szkoły prowadzone przez Kościół były odpowiedzialne za stan edukacji w znacznej części Europy. W połowie średniowiecza papiestwo osiągnęło szczyt swojej potęgi. Wielka Schizma Wschodnia w 1054 r. podzieliła religijnie byłe Cesarstwo Rzymskie na Cerkiew Prawosławną w Cesarstwie Bizantyjskim i Kościół Rzymsko Katolicki w byłym Cesarstwie Zachodniorzymskim. W 1095 r. papież Urban II wezwał do krucjaty przeciw muzułmanom okupującym Jerozolimę i Ziemię Świętą. W samej Europie Kościół powołał do istnienia Inkwizycję by zwalczać heretyków. W Hiszpanii Rekonkwista zakończyła się upadkiem Grenady w 1492 r., zamykając ponad 700-letni okres muzułmańskich rządów na Półwyspie Iberyjskim.

W XI i XII w. ciągłe najazdy koczowniczych plemion tureckich Połowców i Pieczyngów spowodowały masowe migracje ludności słowiańskiej na bezpieczniejsze, mocno zalesione tereny północne. Jak wiele innych części Eurazji tereny te dostały się pod władzę licznych tabunów mongolskich. Najeźdźcy, później znani jako Tatarzy, utworzyli państwo Złotą Ordę, które było zwierzchnikiem południowych i środkowych obszarów Rosji przez ponad trzy stulecia. Europa została spustoszona w połowie XIV stulecia przez Czarną Śmierć, jedną z najbardziej śmiercionośnych pandemii w historii ludzkości, która jak się szacuje, tylko w Europie zabiła 50 milionów ludzi, jedną trzecią populacji Europy w tym czasie. Miało to niszczycielski wpływ na struktury społeczne w Europie, spowodowało, że ludzie zaczęli żyć chwilą, jak to przedstawił Giovanni Boccaccio w Dekameronie. Było to poważnym ciosem dla Kościoła Rzymsko Katolickiego i doprowadziło do nasilenia prześladowań Żydów, obcych, żebraków i trędowatych.

Renesans, Reformacja i wiek odkryć

Renesans był okresem zmian w kulturze, mającym swoje źródło w XIV-wiecznych Włoszech. Powstaniu nowej idei Humanizmu towarzyszyło odkrywanie zapomnianej, starożytnej i arabskiej wiedzy w bibliotekach klasztornych i świecie islamu. Renesans rozprzestrzenił się w Europie między XIV i XVI w., zauważalny stał się rozkwit sztuki, filozofii, muzyki i nauki pod połączonym patronatem szlachty, Kościoła Rzymsko Katolickiego i bogacącej się klasy kupieckiej. Włoscy mecenasi, wśród nich rodzina florenckich bankierów Medyceuszów i rzymscy papieże wspierali finansowo takich płodnych artystów XV i XVI w. jak Rafael, Michał Anioł i Leonardo da Vinci.

Człowiek witruwiański – studium proporcji ludzkiego ciała

Człowiek witruwiański – studium proporcji ludzkiego ciała

Intrygi polityczne w Kościele w połowie XIV w. spowodowały Wielką Schizmę Zachodnią. W ciągu tego czterdziestoletniego okresu dwaj papieże, jeden w Awinionie a drugi w Rzymie, dochodzili swoich praw do władzy nad Kościołem. Chociaż schizma została zakończona w 1417 r., duchowy autorytet papiestwa bardzo ucierpiał. Jeszcze bardziej potęga Kościoła została osłabiona przez Reformację Marcina Lutra, która była wynikiem braku reform w Kościele. Reformacja osłabiła również Święte Cesarstwo Rzymskie, gdy niemieccy książęta podzielili się na wyznawców protestanckiej i rzymsko-katolickiej wiary. Doprowadziło to w końcu do wojny trzydziestoletniej (1618-1648), która sparaliżowała Święte Cesarstwo Rzymskie i spustoszyła większą część Niemiec. W wyniku pokoju westfalskiego do dominacji w Europie doszła Francja.

Okres renesansu i panowania Nowych Monarchów był początkiem epoki Wielkich Odkryć, okresu odkryć geograficznych, wynalazków i rozwoju nauki. W XV w. Portugalia i Hiszpania, dwie z największych potęg morskich tych czasów przodowały w eksploracji świata. W 1492 r. Krzysztof Kolumb dotarł do Nowego Świata, a wkrótce potem Hiszpanie i Portugalczycy zaczęli zakładać kolonialne imperia w obu Amerykach. Francja, Holandia i Anglia wkrótce podążyli ich śladem tworząc wielkie imperia kolonialne w ogromnych posiadłościach w Afryce, Amerykach i Azji.

Wiek XVIII-XIX

Okres Oświecenia był potężnym ruchem intelektualnym w XVIII w., w którym dominowała myśl oparta na nauce. Niezadowolenie z monopolu arystokracji i duchowieństwa na władzę polityczną we Francji doprowadziło do Rewolucji Francuskiej i utworzenia Pierwszej Republiki. Król i wiele szlachty zginęło podczas początkowych rządów terroru. Po rewolucji francuskiej do władzy doszedł Napoleon Bonaparte i założył Pierwsze Cesarstwo Francuskie, które w okresie wojen napoleońskich objęło dużą część Europy zanim upadło w 1815 po bitwie pod Waterloo.
Cesarstwo Francuskie w 1811

Rządy Napoleona spowodowały upowszechnienie się ideałów Rewolucji Francuskiej w tym idei państw narodowych, jak również powszechne przyjęcie francuskiego modelu administracji, prawa i edukacji. Po upadku Napoleona został zwołany Kongres wiedeński, który ustalił nową równowagę sił w Europie opartą o pięć mocarstw: Zjednoczone Królestwo, Francję, Prusy, Austrię Habsburgów i Rosję. Ta równowaga utrzymała się do Rewolucji 1848 r., kiedy to w całej Europie z wyjątkiem Wielkiej Brytanii i Rosji miały miejsce powstania wolnościowe. Elementy bardziej zachowawcze nie poparły tych dążeń, dlatego ruchy te nie przyniosły zbyt radykalnych reform. W 1867 powstało Cesarstwo Austro-Węgierskie, a rok 1871 przyniósł zjednoczenie Włoch i Niemiec jako państw narodowych.

Rewolucja lutowa 1848

Rewolucja lutowa 1848


Początek rewolucji przemysłowej w Europie miał miejsce w Wielkiej Brytanii pod koniec XVIII w. Wynalazki i wprowadzanie nowych technologii spowodowały szybki rozwój miast, ogromny wzrost zatrudnienia i powstanie nowej klasy społecznej robotników przemysłowych. Nastąpiły reformy gospodarcze i społeczne, w tym pierwsze akty prawne dotyczące pracy dzieci, legalizacji związków zawodowych i zniesienia niewolnictwa.

Dwudziesty wiek

Dwie wojny światowe i depresja ekonomiczna były najważniejszymi wydarzeniami pierwszej połowy XX w. Pierwsza wojna światowa toczyła się od 1914 do 1918 r. Zaczęła się, gdy arcyksiążę Austrii Franciszek Ferdynand został zabity w w zamachu przez bośniackiego Serba Gawriłę Principa. Większość krajów europejskich przystąpiła do wojny, która toczyła się pomiędzy państwami Ententy (Francja, Belgia, Serbia, Rosja, Wlk. Brytania, a później Włochy, Rumunia i Stany Zjednoczone) i państwami centralnymi (Austro-Węgry, Niemcy, Bułgaria i Imperium Ottomańskie). Wojna pochłonęła około 40 milionów zabitych osób cywilnych i wojskowych. W latach 1914-1918 zmobilizowanych zostało około 60 milionów europejskich żołnierzy. Częściowo z powodu porażek w wojnie, w 1917 r. w Rosji rozgorzała rewolucja, która obaliła carat wprowadzając na jego miejsce komunistyczne rady tzw. sowiety. Austro-Węgry i Imperium Ottomańskie upadły i rozpadły się na odrębne narody a wiele innych państw zmieniło dotychczasowe granice. Traktat wersalski, który oficjalnie zakończył pierwszą wojnę światową w 1919 r., był surowy wobec Niemiec, które obarczono pełną odpowiedzialnością za wojnę i ciężkimi sankcjami.

Franciszek Ferdynand

Franciszek Ferdynand

Niestabilność ekonomiczna częściowo spowodowana długami zaciągniętymi w czasie pierwszej wojny światowej i niespłaconymi zobowiązaniami Niemiec wstrząsała Europą z końcem lat 20. i w latach 30. To i krach na giełdzie w Nowym Jorku w 1929 r. spowodowało ogólnoświatowy wielki kryzys. Dzięki kryzysom gospodarczym w Europie rozwijały się i dochodziły do władzy ruchy faszystowskie, Adolf Hitler w nazistowskich Niemczech, Francisco Franco w Hiszpanii i Benito Mussolini we Włoszech.

Dążąc do wojny Hitler zaczął krok po kroku rozszerzać Niemcy po dojściu do władzy w 1933 r. W 1935 r. zajął kraj Saary a w 1938 r. Austrię przez tzw. Anschluss. Potem, w tym samym roku anektował Kraj Sudecki, co zostało zakwestionowane przez inne państwa, lecz na koniec zezwolono Hitlerowi na to posunięcie, stosując wobec niego politykę appeasementu. Na początku 1939 r. pozostała część Czechosłowacji została podzielona na Protektorat Czech i Moraw, wcielony do nazistowskich Niemiec, i słowackie państwo satelickie. Niemiecki atak na Polskę w dniu 1 września 1939 r. spowodował, że Francja i Zjednoczone Królestwo w końcu wypowiedziały Niemcom wojnę. 17 września 1939 r. rozpoczęła się sowiecka inwazja na Polskę. Po szybkim zajęciu krajów Beneluksu, Danii i Norwegii, w czerwcu 1940 r. Niemcy zmusiły do kapitulacji Francję. Jednak następujące potem bombardowania Brytanii okazały się pierwszym niepowodzeniem w niemieckich operacjach wojennych. W 1941 r. Niemcy zwróciły się przeciw swoim dotychczasowym sowieckim sojusznikom dokonując ataku na Związek Radziecki. 7 grudnia 1941 r. niespodziewany atak Japonii na Pearl Harbor włączył Stany Zjednoczone do konfliktu jako sojuszników Imperium Brytyjskiego i pozostałych państw sprzymierzonych. Po wielkiej przegranej bitwie o Stalingrad w 1943 r. niemiecka ofensywa w ZSRR zamieniła się w ciągły odwrót. W 1944 r. wojska brytyjskie i amerykańskie przeprowadziły operację D-Day, dokonując lądowania we Francji i otwierając drugi front. Upadek Berlina w 1945 r. zakończył wojnę w Europie. Druga wojna światowa była największą i najbardziej niszczycielską w dziejach ludzkości, powodując śmierć 60 milionów ludzi, w tym zagładę 5-6 milionów żydów.
Konferencja w Jałcie w 1945 r. Winston Churchill, Franklin Roosevelt i Józef Stalin.

Konferencja w Jałcie w 1945 r. Winston Churchill, Franklin Roosevelt i Józef Stalin.

Konferencja w Jałcie w 1945 r. Winston Churchill, Franklin Roosevelt i Józef Stalin.

Pierwsza a zwłaszcza druga wojna światowa spowodowały spadek znaczenia Europy Zachodniej na arenie międzynarodowej. Na konferencji w Jałcie dokonano zmian na politycznej mapie Europy, dzieląc ją na dwa bloki – państwa zachodnie i komunistyczny blok wschodni, oddzielone, jak to później nazwał Winston Churchill „żelazną kurtyną”. Stany Zjednoczone i państwa zachodnie utworzyły sojusz NATO a później Związek Radziecki i państwa wschodnioeuropejskie Układ Warszawski. Dwa nowe supermocarstwa, Stany Zjednoczone i Związek Radziecki zaangażowały się w 50-letnią zimną wojnę, koncentrując się na zbrojeniach jądrowych. Jednocześnie dekolonizacja, która zaczęła się już po pierwszej wojnie światowej, stopniowo doprowadziła do niepodległości europejskich kolonii w Azji i Afryce. Reformy Michaiła Gorbaczowa w latach 80. i ruch solidarnościowy w Polsce przyspieszyły demontaż bloku wschodniego i koniec zimnej wojny. Po symbolicznym upadku muru berlińskiego w 1989 r. zakończył się podział Niemiec.

Państwa Europy:

Albania
Andora
Austria
Belgia
Białoruś
Bośnia i Hercegowina
Bułgaria
Chorwacja
Czarnogóra
Czechy
Dania
Estonia
Finlandia
Francja
Grecja
Hiszpania
Holandia
Irlandia
Irlandia Północna
Islandia
Kazachstan
Liechtenstein
Litwa
Luksemburg
Łotwa
Macedonia
Malta Malta
Mołdawia
Monako
Niemcy
Norwegia
Polska
Portugalia
Rosja
Rumunia
San Marino
Serbia
Słowacja
Słowenia
Szkocja
Szwajcaria
Szwecja
Turcja
Ukraina
Watykan
Węgry
Wielka Brytania
Włochy

Terytoria autonomiczne i zależne

Gibraltar
Guernsey
Jan Mayen
Jersey
Svalbard
Wyspa Man
Wyspy Owcze

Państwa de facto niepodległe

Kosowo
Naddniestrze

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Europa

Reklamy

Written by MaXeL

Styczeń 17, 2009 @ 3:23 pm

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: